Het kabinet wil mensen met (dreigende) problematische schulden sneller en beter inzicht geven in hun financiële situatie.
In een brief informeert minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de Tweede Kamer over de verkenning naar één digitaal, integraal schuldenoverzicht. De belangrijkste conclusie is dat zo’n volledig overzicht op korte termijn te complex, kostbaar en risicovol is. Het kabinet kiest daarom voorlopig voor het verbeteren en verbinden van bestaande voorzieningen, waarbij de behoeften van mensen met schulden en hulpverleners centraal staan.
Goed inzicht in schulden is volgens het kabinet belangrijk omdat betalingsachterstanden snel ingewikkelder kunnen worden. Door incassokosten, rente en de betrokkenheid van incassobureaus en gerechtsdeurwaarders groeit het aantal partijen waarmee iemand te maken krijgt. Tegelijkertijd kan financiële stress het vermogen verminderen om overzicht te houden, waardoor nieuwe betalingsproblemen kunnen ontstaan. Een duidelijk schuldenoverzicht kan mensen en schuldhulpverleners helpen om haalbare betalingsregelingen te treffen en verdere escalatie te voorkomen.
Er bestaan al verschillende voorzieningen. MijnBetaaloverzicht moet burgers inzicht geven in financiële verplichtingen bij acht Rijksoverheidsorganisaties en wordt mogelijk uitgebreid naar decentrale overheden. Schuldenwijzer toont lopende beslagen bij gerechtsdeurwaarders en wordt uitgebreid met schulden die al aan een deurwaarder zijn overgedragen maar waarop nog geen beslag ligt. Het Schuldenknooppunt ondersteunt digitale communicatie tussen schuldhulpverleners en schuldeisers en krijgt aanvullende functies voor vroegsignalering en aanmelding bij schuldhulpverlening. Daarnaast moet het programma Bescherming inkomen bij beslagleggingen (Bib) inzicht gaan bieden in publieke en private beslagen en verrekeningen.
Grote obstakels
De verkenning naar één integraal overzicht laat echter grote obstakels zien. Om werkelijk alle schulden zichtbaar te maken, zouden gegevens van circa 2,5 miljoen publieke en private schuldeisers en ongeveer 18 miljoen particulieren ontsloten moeten kunnen worden, waaronder informele schulden. Dat brengt aanzienlijke technische en juridische risico’s, kosten en uitvoeringsproblemen met zich mee. Bovendien verschillen bestaande systemen sterk in doelgroep, doel, functionaliteit en techniek, waardoor ze niet eenvoudig tot één systeem kunnen worden samengevoegd.
Het kabinet kiest daarom voor een doelgroepgerichte aanpak. Bestaande publieke voorzieningen worden verder ontwikkeld en waar mogelijk met elkaar verbonden. Daarbij wordt gekeken welke informatie mensen met schulden, schuldhulpverleners en gerechtsdeurwaarders daadwerkelijk nodig hebben. Ook wil het kabinet gebruikmaken van innovaties van private partijen, zoals functies in bankapps die gemiste betalingen signaleren en toepassingen waarmee incassobrieven digitaal kunnen worden gescand en geordend. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat kwetsbare mensen door dergelijke toepassingen onvoldoende worden beschermd.
Knelpunten oplossen
De komende periode worden bestaande gebruikersonderzoeken gebundeld en aanvullende onderzoeken uitgevoerd. Daarbij kiest het kabinet eerst voor kleinere verbeteringen waarvan de maatschappelijke meerwaarde aantoonbaar is. Veilige gegevensuitwisseling en dataminimalisatie zijn belangrijke voorwaarden.
Op langere termijn blijft één digitaal schuldenoverzicht een mogelijkheid, maar het kabinet legt zich daar nu niet op vast. De prioriteit verschuift naar het praktisch oplossen van concrete knelpunten. Daarbij zijn niet alleen digitale voorzieningen belangrijk: ook betere samenwerking tussen publieke en private schuldeisers, hulpverleners en andere partijen is volgens het kabinet noodzakelijk om mensen daadwerkelijk weer grip op hun financiën te geven.
Geef een reactie