Boa’s staan ‘vogelvrij’ vooraan bij handhaving noodverordeningen

8
Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) worden zonder verdedigingsmiddel of bescherming de straat op gestuurd, precies nu iedereen daar moet wegblijven. Wat doe je bijvoorbeeld als iemand in je gezicht hoest? ‘Als je het hebt over de frontlinie, dan is dit het.’
Op de dag dat het coronavirus Nederland bereikte, begon ook voor boa’s een onduidelijke tijd. Zeker sinds zondag 15 maart, toen het kabinet de noodsituatie kracht bij zette met vergaande maatregelen zoals verplichte sluitingen van horeca en scholen. ‘Boa’s werden opgeroepen om te gaan werken, maar niet op kantoor vanwege het risico op besmetting,’ zegt Richard Gerrits van vakbond BOA-ACP.

Fysiek contact

De straat op dus. ‘Daar geven ze gehoor aan. Maar het roept natuurlijk vragen op. De handhaving van de noodverordeningen die nu gelden, zijn niet de normale werkzaamheden van bijvoorbeeld een handhaver leefbaarheid. Wat doe je met een hangjongere die vervelend wordt? Iemand in de boeien slaan vereist fysiek contact. Dat voorkom je nu liever, dus ga je maar in discussie,’ aldus Eric Lakenman van de Nederlandse BOA Bond.
Het is niet niks wat er wordt gevraagd, benadrukt hij. ‘Als je het hebt over de frontlinie, dan is dit het. De politie gaat vooral op meldingen af maar surveilleert nauwelijks, laat staan te voet. Als je een handhaver op straat tegenkomt, dan is dat dus in de meeste gevallen een boa. Ze zijn verplicht om te komen werken, en willen dit in de meeste gevallen ook. Maar ook zij zien een onbekende en bedreigende situatie. Ze vinden het heel erg spannend. Sommigen maken zich grote zorgen, bijvoorbeeld omdat ze thuis familieleden hebben met een zwakkere gezondheid.’

Zonder verdediging

Zijn werkgevers, de wetgever en maatschappij daar wel van doordrongen? Lakenman vraagt het zich soms af. Hij wijst op de slepende discussie over geweldsmiddelen. ‘Daarin hebben we belangrijke stappen gezet en er is zicht op verbetering. Maar voor nu betekent het dat de meeste boa’s nog op pad gaan zonder enige verdediging: geen wapen, geen stok, geen pepperspray. Zelfs geen handboeien soms. Extra bescherming, mondkapjes bijvoorbeeld? Ook niet.’
Zijn boa’s vogelvrij verklaarde handhavers? Het publiek reageert soms wel op die manier. ‘Er zijn lolbroeken die denken dat ze opmerkingen moeten maken of boa’s in een drukke winkel in het gezicht hoesten,’ zegt Lakenman. Voorzitter Gerrits van de collegabond ergert zich eraan dat van alle beroepen juist de boa’s niet op de lijst van cruciale beroepen staan. ‘Als er een groep is die voor speciale kinderopvang bijvoorbeeld in aanmerking moet komen, dan zijn deze mensen het. Daar zijn we dan ook over in gesprek met het ministerie.’

Lockdown

Belangrijke besluiten worden genomen in het Veiligheidsberaad dat maandag weer bijeenkomt. Maar anders dan met de politie, is er daarbij geen vorm van ruggespraak tussen de 25 voorzitters (burgemeesters) van de veiligheidsregio’s en boa-vertegenwoordigers. Nederland schuift ondertussen in de richting van een totale ‘lockdown’.
Dat kan helderheid scheppen, denkt Gerrits. Nu heeft het kabinet wel kritiek op mensen die niet 1,5 meter afstand van elkaar bewaren of die blijven samenscholen, maar een formele grond om op te treden ontbreekt. Gerrits, nog vóór de persconferentie maandagavond: ‘Het zijn maar adviezen voorlopig, er staat niks over in de noodverordeningen. Die gaan alleen over de verplichte sluitingen en de handhaving daarvan. Maar dit kan elk moment veranderen, het scenario ligt klaar.’

Strafrechtelijke basis

Op papier wordt in de verordeningen wel duidelijk hoe belangrijk boa’s zijn. Sommige zijn automatisch belast met de handhaving, in andere gevallen is daarvoor een aparte aanwijzing nodig van de veiligheidsregio. Zodra boa’s de straat opgaan, handhaven ze in coronatijd net als de politie op basis van het strafrecht. Op overtreding staan sancties van maximaal drie maanden gevangenis of een geldboete die kan oplopen tot 4350 euro.
Houd alsjeblieft oog voor de mensen die deze stevige maatregelen in de praktijk moeten afdwingen, roepen beide voormannen op. Lakenman: ‘Dat zijn voor de helft boa’s, en voor de zichtbaarheid op straat bijna uitsluitend boa’s.’ De coronacrisis zal hopelijk een kantelpunt zijn, voegt Gerrits toe: ‘Hun belang valt niet meer te ontkennen, ook niet voor de politie. In deze noodsituatie wordt duidelijk hoe hard iedereen elkaar nodig heeft. Laten we dat hiervan onthouden.’

Over Auteur

Richard Sandee

Richard Sandee is coördinator van Gemeente.nu. Hij heeft ruim vijftien jaar ervaring als journalist op het gebied van openbaar bestuur. r.sandee@sdu.nl

8 reacties

  1. Avatar

    Haha wat een domme kortzichtige reactie Henk. Schande dat jij gemeenteraadslid bent.
    Loop even een dagje mee en laat maar even zien hoe het moet je praatjes vanaf je bureautje. Zeker nog nooit een aanhouding hoeven doen met een niet medewerkende verdachte. Praatjes terwijl je niet weet waar je t over hebt.

  2. Avatar

    Ik denk dat jee keertje mee moet gaan lopen dan praat je wel anders ik weet niet niet wat voor werk je doet maar zeker geen boa

      • Avatar

        Een drukke baan hebben meerdere mensen. Makkelijk praten ook als de politie binnen blijft en alleen op de noodzakelijke meldingen gaat rijden om besmetting te voorkomen.
        Boa’s mogen spelen voor testbuis en worden niet eens genoemd als cruciaal beroep of vitale functie. Het is nu geen zaak meer van pappen en nathouden maar doorpakken en dan heb je als BOA middelen nodig en de juiste back-up maar kennelijk ziet een gemeenteraadslid dit anders vanachter n bureau in plaats van met de poten in de klei te staan en alle bagger over je heen krijgen.

      • Avatar

        Ik denk dat Henk zich een beetje vergist in de taakstelling van de BOA
        Als raadslid zou je verwachten dat deze goed opde hoogte zijn , maar zoals ik al heb ervaren weten weinig raadsleden wat een BOA zoal doet en moet doen als het uit de hand dreigt te lopen
        Ik zou zeggen: bestudeer eens een akte van beëdiging Henk

  3. Avatar

    Niet zo moeilijk doen, ook politie gaat zonder beschermende maatregelen de straat op en ambulancepersoneel heeft ook geen pepperspray of stok bij zich en worden ook vaak genoeg geconfronteerd met fysiek geweld. Als BOA’s op de juiste wijze communiceren is er niets aan de hand, lukt dit niet geef de BOA’s dan een cursus communicatie. Daar ontbreekt het namelijk vaak aan. Over het algemeen roepen ze het over zichzelf af. En burgemeesters hebben over het algemeen veel op met de BOA’s dus die zullen dit zeker meenemen in hun overleg, hier wordt aan de burgemeesters tekort gedaan. Overigens hebben op dit moment de mensen in de supermarkt meer last van fysiek contact dan de BOA’s, supermarktmedewerkers doen hun werk ook onbeschermd en worden meer lastig gevallen door hamsteraars of andere vervelende mensen dan BOA’s. Sta eens stil bij die mensen en ga hier aub niet zitten zeuren over bovenstaande zaken. Doe gewoon je werk en is het echt een dreigende situatie dan belt de BOA gewoon de politie en probeert ter plekke de zaak een beetje in de hand te houden, dus niet zeuren gewoon je werk doen.

    • Avatar

      Gemeente raadsleden kunnen ook wel een cursus communicatie gebruiken. Meeste communicatie gaat fout door hogerhand en niet door de mensen die buiten hun werk doen. Ambulance personeel heeft wel bescherming middelen. Maar achter je bureau zie je dat niet. En als je buitenkomt dan zie je dat de meeste supermarkten inmiddels beveiliging hebben ingehuurd. En het is al schandalig genoeg dat zelfs politie geen beschermende middelen heeft. Schoonpraten heeft geen zin, er is geen enkel excuus voor. Handhaver of Politie hebben te maken met aso burgers die schijt hebben aan alles….lang leve het tolerantie beleid!

Reageer

Het laatste nieuws van Gemeente.nu in je mailbox?

Meld je aan voor de algemene nieuwsbrief of een van de themanieuwsbrieven van Gemeente.nu.

Aanmelden