In 2025 woonden ongeveer 1,2 miljoen mensen – zo’n 6,6 procent van de Nederlandse bevolking – in een van de twintig stedelijke focusgebieden die door het kabinet in 2022 zijn aangewezen binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.
Deze gebieden krijgen extra aandacht en middelen om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. Rotterdam-Zuid is met 215.000 inwoners het grootste focusgebied, terwijl Vlaardingen Westwijk met 14.000 inwoners het kleinste is.
Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat bewoners van deze focusgebieden ruim twee keer zo vaak kampen met lage financiële welvaart als de Nederlandse bevolking in het algemeen. Van alle inwoners van 12 jaar en ouder in de focusgebieden had in 2024 gemiddeld 12,6 procent een lage financiële welvaart, tegenover 5,4 procent landelijk. Den Haag Zuidwest springt eruit met het hoogste aandeel inwoners met een lage financiële welvaart, namelijk 18,2 procent, bijna dubbel zoveel als in de rest van Den Haag (9 procent). Andere gebieden met hoge percentages zijn Groningen-Noord (17 procent), Utrecht Overvecht (16,5 procent), Arnhem-Oost (15,5 procent) en Rotterdam-Zuid (13,9 procent). Nieuwegein Centrale As heeft het laagste aandeel inwoners met een lage welvaart.
In- en uitstroom focusgebieden hoger
De bevolkingsdynamiek in de focusgebieden is groot. Zowel de instroom als de uitstroom van inwoners ligt beduidend hoger dan in andere wijken van dezelfde gemeenten. In 2024 verhuisde gemiddeld 8,9 procent van de bewoners naar een focusgebied, terwijl 8,7 procent juist wegtrok. Buiten de focusgebieden lagen deze percentages respectievelijk op 6,8 en 6,5 procent. De meeste focusgebieden zagen de afgelopen tien jaar hun bevolking wel in absolute zin groeien, in een vergelijkbaar tempo als de rest van hun gemeenten.
In sommige gebieden, zoals Schiedam Nieuwland en Oost, Lelystad Oost en Amsterdam Zuidoost, is het aandeel inwoners met lage financiële welvaart sinds 2015 gedaald. Hierdoor zijn de verschillen met andere wijken binnen dezelfde gemeenten kleiner geworden. Toch blijft de kloof in welvaart aanzienlijk in verschillende stedelijke focusgebieden.
Sociale problemen
Naast financiële kwetsbaarheid kampen deze wijken ook met andere sociale problemen. Er wonen verhoudingsgewijs meer verdachten van misdrijven en er is een hoger gebruik van medicatie voor psychische klachten. Het CBS brengt in het rapport Sociale problematiek en bevolkingsdynamiek in de focusgebieden zowel de huidige situatie als de ontwikkelingen van de afgelopen jaren in kaart, om inzicht te geven in de samenhang tussen welvaart, veiligheid en gezondheid in deze stedelijke gebieden.
Geef een reactie