Binnenlands en buitenlands geadopteerden krijgen de mogelijkheid om kosteloos hun voor- of achternaam te veranderen. Het kabinet wil daarvoor een tijdelijke regeling invoeren die in beginsel vijf jaar geldt. Daarmee erkent de overheid dat de huidige naam van geadopteerden verbonden kan zijn aan een pijnlijk verleden waarin de Nederlandse staat een rol heeft gespeeld.
Dat schrijft staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) in een Kamerbrief.
De maatregel is onderdeel van een breder pakket voor ondersteuning en herstel van mensen die in het verleden zijn afgestaan of geadopteerd. Aanleiding zijn de misstanden rond binnenlandse en interlandelijke adopties, waarvoor de Nederlandse overheid eerder excuses heeft aangeboden.
Volgens de staatssecretaris kan een naamswijziging bijdragen aan het herstel van de persoonlijke identiteit. Voor sommige geadopteerden vormt hun huidige naam immers een blijvende herinnering aan gebeurtenissen waarop zij zelf geen invloed hadden.
Vergelijkbare regeling als voor nazaten van tot slaaf gemaakten
Het kabinet kiest voor een regeling die vergelijkbaar is met de bestaande tijdelijke mogelijkheid voor nazaten van tot slaaf gemaakten om gratis hun achternaam te wijzigen.
Tijdens de consultatie van het wetsvoorstel over de afbouw van interlandelijke adoptie en vereenvoudiging van identiteitsherstel hadden verschillende organisaties en betrokkenen aangedrongen op kosteloze naamswijziging voor geadopteerden. Die wens wordt nu gehonoreerd. De regeling gaat gelden voor zowel interlandelijk geadopteerden als mensen die in Nederland zijn afgestaan en geadopteerd.
Naamswijziging wordt voor iedereen eenvoudiger
Naast deze specifieke maatregel werkt het kabinet aan een bredere vereenvoudiging van de regels voor naamswijziging. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat iedere meerderjarige Nederlander, vluchteling of staatloze eenmalig zonder opgave van redenen de voornaam en/of achternaam bij de gemeente laat wijzigen.
Voor achternamen gaat het daarbij om eenvoudige wijzigingen, zoals het aannemen van de naam van de andere ouder of een eerder gedragen achternaam. Complexere verzoeken, herhaalde wijzigingen en aanvragen voor minderjarigen blijven onder de verantwoordelijkheid van Dienst Justis vallen.
Geen gratis regeling voor andere groepen
Ook andere bevolkingsgroepen hebben gevraagd om kosteloze naamswijziging. Zo werd vanuit de Tweede Kamer aandacht gevraagd voor Armeniërs. Het kabinet ziet echter onvoldoende aanleiding om de gratis regeling tot deze groepen uit te breiden. Volgens de staatssecretaris verschilt de verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid voor hun historische omstandigheden van die bij afstand en adoptie. Wel kunnen deze groepen profiteren van de algemene vereenvoudiging van de naamswijzigingsprocedure.
Invoering nog niet bekend
De gratis naamswijziging voor geadopteerden moet nog worden uitgewerkt. Het kabinet wil de regeling uiterlijk laten ingaan wanneer de nieuwe wet over adoptie en identiteitsherstel van kracht wordt.
Het wetsvoorstel wordt naar verwachting nog voor het einde van 2026 aan de Raad van State voorgelegd. Een concrete ingangsdatum voor de kosteloze naamswijziging ontbreekt daarmee vooralsnog.


Geef een reactie