In het eindverslag van de kabinetsformatie en de daarbij horende stukken is veel onduidelijkheid over geld. Veel is onzeker en diverse geschatte extra uitgaven zijn weggelakt. De ingeboekte bezuinigingen op jeugdzorg van 511 miljoen euro ‘lijken niet realistisch’ volgens rijksambtenaren. De grote financiële zorgen waar gemeenten voor staan volgens de VNG goed op het netvlies van de ministeries.
In de formatiestukken die maandag naar de Tweede Kamer zijn gegaan blijkt heel veel onduidelijk over de toekomstige financiën. Zo is bijvoorbeeld extra geld voor de bouw van 981.000 woningen vanaf 2025 nog niet voorzien. Om te voorkomen dat bouwprojecten stil komen te staan is volgens de raming 4 miljard euro nodig tussen 2025 en 2028.
De kans op een financiële tegenvaller is groot bij ongewijzigd asielbeleid volgens Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Dat ministerie is verantwoordelijk voor een deel van de kosten.
Bezuinigingen jeugdzorg
Op het gemeentefonds is structureel al een bezuiniging van 511 miljoen euro op jeugdzorg ingeboekt. Maar hoe is nog niet ingevuld. Als dat niet snel gebeurt moet dat geld uit de Rijksbegroting komen door de Hervormingsagenda Jeugd. Volgens de ambtenaren lijkt het door die agenda dan ook ‘niet realistisch aanvullende besparingen op de jeugdzorg oplopend tot structureel 511 miljoen te realiseren’. Dat komt overeen met hoe onder meer gemeenten en de Tweede Kamer erover denken.
Gemeentefonds
Verder is onder meer beschreven hoe het Gemeentefonds beweegt. Tot en met 2025 groeit het fonds mee op de uitgaven van het Rijk, zoals bekend wordt dit acress in 2026 afgeschaft. In dit jaar is er 1,1 miljard euro voor medeoverheden. Vanaf 2027 gaan het gemeente- en provinciefonds mee op de ontwikkeling van het Bruto binnenlands product. De extra 1,1 miljard euro is vanaf dan jaarlijks beschikbaar.
Ravijnjaar
‘Met name de beperkte normering in 2026 zorgt voor een verschil tussen het doortrekken van de huidige naar de nieuwe systematiek, ten nadele van gemeenten en provincies,’ schrijven de ambtenaren van Binnenlandse Zaken. Oftewel het zogenoemde ravijnjaar 2026.
Er wordt in het verslag alleen beraamd hoe het fonds zou moeten groeien met de huidige geraamde Rijksuitgaven. ‘De ervaring in het verleden is dat de realisatie vaak lager uitvalt. Dit verschil heeft onder andere gevolgen voor de balans, ambitie, taken en middelen en uitvoeringskracht op de dossiers Wmo, infrastructuur en natuur.’
‘Op zich is het een positieve ontwikkeling dat de ministeries een realistisch beeld schetsen,’ meldt de VNG. ‘Toch biedt het verloop van de (in)formatie nog weinig perspectief op noodzakelijke oplossingen op tal van terreinen die noodzakelijk zijn om een stap naar voren te zetten.’
Wmo-abonnementstarief
Over de afschaffing van het Wmo-abonnementstarief is volgens de ambtenaren ‘geen discussie’. Wel is de vraag of de invoeringsdatum van 1 januari 2026 haalbaar is. Als dit later wordt, verschuift ook de uitname uit het Gemeentefonds van 225 miljoen euro daarvoor.
Kinderen naar huis (geen grondslag voor ‘staatsontvoering’,) vechtscheidingen er uit, dan is er ineens een overschot. Minder driftig rapporteren, scheelt heel wat uurtjes. Ouderschap blijft, streep er door, niemand gelooft daar in. School en zorg niet koppelen, scheelt hele schadeberg. Geef zorg aan wie dat wil. Wat een gemekker dit artikel.