Opinie Duurzaam aanbesteden: een nationale verplichting?

1

De zoektocht naar een juridische verplichting voor overheden om duurzaam aan te besteden gaat verder. Uit de huidige Nederlandse rechtspraktijk blijkt dat ook de meerwaarde van een artikel in de nationale Aanbestedingswet vooralsnog sterk beperkt is.

In de eerste bijdrage van dit tweeluik luidde de conclusie dat er geen Europese afdwingbare verplichting lijkt te bestaan. Die blog eindigde met een vraag: zou artikel 1.4(2) van de Aanbestedingswet 2012 wél een effectieve verplichting inhouden? Deze bepaling heeft op het eerste gezicht meer potentie dan haar Europese tegenhangers.

Maatschappelijke waarde

Tijdens de behandeling van de Aanbestedingswet 2012 is dit door het amendement-Koppejan in de wet terechtgekomen. De bepaling leest als volgt: ‘De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf draagt zorg voor het leveren van zo veel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke middelen.’ De Nederlandse wetgever heeft er dus voor gekozen om – in aanvulling op de Europese richtlijnen – een zorgplicht te introduceren. Overheden moeten zo veel mogelijk maatschappelijke waarde creëren.

Bijdragen aan betere wereld

Eerst was het onduidelijk wat ‘maatschappelijke waarde’ inhield. Het amendement zelf verwees alleen naar economische besparingen. Later corrigeerde de minister deze uitleg. Maatschappelijke waarde is maatwerk. Het betekent dat ‘de aanbestedende dienst de beste kwaliteit voor de beste prijs inkoopt’. Deze verruiming is niet meer dan logisch. Het tijdperk van de laagste prijs is voorbij. Met aanbestedingen kan én moet vaak worden bijgedragen aan een betere wereld. Maatschappelijke waarde gaat dus ook om duurzaamheid, waardoor een juridische verplichting tot duurzaam aanbesteden toch in zicht komt.

Rechter terughoudend

Maar de praktijk is, zoals wel vaker, weerbarstig. Tot nu toe maakt het artikel bij de rechter nog niet het verschil. Uit de jurisprudentie blijkt dat bijna bij elk beroep hierop, wordt verwezen naar artikel 2.114 van dezelfde Aanbestedingswet 2012. De achterliggende gedachte lijkt te zijn dat er al maatschappelijke waarde wordt gecreëerd als gunning van een overheidsopdracht plaatsvindt op basis van kwalitatieve gunningscriteria.

Ruime vrijheid

In een uitspraak over afvalverwerking – en deze zaak is niet uniek – werd daaraan nog iets toegevoegd: dat een aanbestedende dienst ‘ruime vrijheid toekomt bij de vaststelling van de gunningscriteria en daarbij past een terughoudende toetsing door de rechter’. Ook maatschappelijke waarde moet op dezelfde terughoudende wijze worden getoetst volgens de rechter. De rechter wil duidelijk niet op de stoel van de aanbestedende dienst gaan zitten. Maar zo heeft artikel 1.4(2) van zichzelf geen meerwaarde.

Meer tanden

Des te interessanter is daarom een weliswaar niet-bindend advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts over de kwestie. De klager in deze zaak beargumenteerde dat een aangeboden variant van een energiesysteem doelmatiger en kostenbesparender was dan de bestekoplossing. De klacht was onvoldoende onderbouwd, aldus de commissie, maar er werd wel een dubbele bewijslast geïntroduceerd. Als de klager daadwerkelijk kon aantonen dat de aangedragen oplossing méér maatschappelijke waarde zou opleveren, dan zou de aanbestedende dienst moeten bewijzen dat zij haar zorgplicht uit het wetsartikel is nagekomen. Hiermee krijgt deze bepaling duidelijk meer tanden.

De toekomst

Duidelijk is dat de rechter tot dusver vooral een symbolische waarde toekent aan het artikel. De benadering van de commissie creëert echter wel een dilemma. Meer waarde toebedelen aan 1.4(2) zorgt voor een stevige inperking van de ruimte die aanbestedende diensten hebben om hun aanbestedingen in te richten. Het is daardoor nu aan de Nederlandse wetgever om meer helderheid te verschaffen. Anders lijkt het verstandiger deze bepaling te schrappen. Tot slot nog een alternatief: waarom maken we het creëren van maatschappelijke waarde eigenlijk geen expliciete doelstelling van de Aanbestedingswet?

Willem A. Janssen is columnist voor Gemeente.nu. Hij is als universitair onderzoeker & docent verbonden aan de Universiteit Utrecht, en tevens actief voor het Public Procurement Research Centre. Hij promoveerde op EU Public Procurement Law & Self-organisation: A Nexus of Tensions & Reconciliations. In zijn columns op Gemeente.nu gaat hij in op zijn onderzoek over de relatie tussen markt & overheid.

Gerrieke Bouwman is promovenda en docent (Europees) Aanbestedingsrecht bij hetzelfde onderzoekscentrum.

Bekijk: online college aanbesteden

1 reactie

  1. Avatar

    Разнос РћС‚ Габрелянова. Новый Nissan GTR. Новая Камера Canon. – YouTubeРазнос РћС‚ Габрелянова Новый Nissan GTR Новая Камера Canon ——————– Создание Влогов. Вирусных Роликов. Пиар Артистов. Продвижение Услуг. http://liNot Enough – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Not Enough В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 RCA Records, a unit of Sony Music Entert…Свадьба Димы Тарасова. Компьютер Р·Р° 1 млн. СЂСѓР±. РљР’Рќ. Галустян. – YouTubeЗаказать РєРѕРјРї, как Сѓ Амирана можно здесь: https://invasion.ru/uran235 https://vk.com/invasion_labs ——————– Официальный канал РљР’Рќ https://www.youСпустили РЁРёРЅС‹ Напитку. Концерт T-killah. Ольга Бузова. Смотра РњРѕРё?Флаг. – YouTubeДелимобиль. РџРѕ РџСЂРѕРјРѕРєРѕРґСѓ Дневник Хача 30 РјРёРЅСѓС‚ поездки бесплатно: https://itunes.apple.com/ru/app/delimobil/id1038254296?mt=8 ——————– https://plGoodbye – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Goodbye В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 RCA Records, a unit of Sony Music Entertain…Мотобратья – закрои? сезон живым. Метро – ограбление. – YouTube«С РґСЂСѓР·СЊСЏРјРё дешевле» – так называется новый раздел РІ приложении АлиЭкспресс. Делайте РїРѕРєСѓРїРєРё вместе СЃ РґСЂСѓР·СЊСЏРјРё Рё получайте СЃРєРёРґРєРё РґРѕ 70% – https://sale.aliexHello Kitty – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Hello Kitty В· Avril Lavigne Avril Lavigne (Expanded Edition) ? 2013 Epic Records, a division of Sony Music En…Push – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Push В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 RCA Records, a unit of Sony Music Entertainmen…Love Me Insane – YouTubeProvided to YouTube by BMG Rights Management (US) LLC Love Me Insane В· Avril Lavigne Head Above Water ? 2018 Avril Lavigne Music & Entertainment under exclus…Darlin – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Darlin В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 RCA Records, a unit of Sony Music Entertainm…Galvanize – YouTubeProvided to YouTube by Universal Music Group Galvanize В· The Chemical Brothers Push The Button ? 2004 Virgin Records Ltd Released on: 2005-01-01 Producer: Th…Миша Рё Ксюша. РџРѕРёСЃРє Касперского. Клад Для Подписчиков. – YouTubeСоздание YouTube Каналов РџРѕРґ Ключ: http://lionsmedia.ru/services/ ——————– Ссылки РЅР° СЃРѕС† сети: Инста: http://instagram.com/amiran495 РњРѕСЏ страница…Wish You Were Here – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Wish You Were Here В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 Sony Music Entertainment Release…Jaden – Icon – YouTubeSYRE album out now Retail: http://smarturl.it/SYRE Amazon: http://smarturl.it/SYRE/amazonmusicbuy Apple Music: http://smarturl.it/SYRE/applemusic Google: htt…Интервью c РђРё?Р·РѕРё?. Продолжение Грузии. Дневник Галустяна. – YouTubeРўСѓСЂС‹ РІ Грузию: Инстаграм Алины: https://www.instagram.com/tarusha/ Сайт туристической компании Алины: http://995travel.com ——————– Создание Влог…Что Любят Девушки! Что Любят Парни! РќР° канале джопарот Олег Майами Рё Амиран Сардаров (РѕР±Р·РѕСЂ) – YouTubeЧто любят девушки! Что любят парни! Р’ этом видео совместно СЃ Амираном Дневник Хача, РјС‹ попытались узнать что нравится девушкам, Р° что нравится парням, РЅРѕ так…Склад Чаи?РєРё в„–62: Баста Интервью. Р’РґСѓРґСЊ. Паша Мотобрат – YouTubeРћСЃРЅРѕРІРЅРѕР№ канал: https://youtube.com/c/ДНЕВНИКХАЧА ——————– Создание Влогов. Вирусных Роликов. Пиар Артистов. Продвижение Услуг. http://lionsmDido – Thank You (Official Music Video) – YouTubeDido’s official music video for ‘Thank You’. Click to listen to Dido on Spotify: http://smarturl.it/DidoSpotify1?IQid=DidoTY As featured on Greatest Hits. Cl…Wish You Were Here – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Wish You Were Here В· Avril Lavigne Wish You Were Here ? 2011 Sony Music Entertainment Released on: 2011-09-09…Remember When – YouTubeProvided to YouTube by Sony Music Entertainment Remember When В· Avril Lavigne Goodbye Lullaby (Expanded Edition) ? 2011 RCA Records, a unit of Sony Music Ent…

Reageer

Het laatste nieuws van Gemeente.nu in je mailbox?

Meld je aan voor de algemene nieuwsbrief of een van de themanieuwsbrieven van Gemeente.nu.

Aanmelden