Nederland heeft een groot woningtekort. Een van de mogelijke oplossingen ligt letterlijk om de hoek: de verouderde garagebox. Platform31 en het Kadaster onderzochten hoeveel garageboxen er zijn, wie ze bezitten en hoeveel woningen er theoretisch voor in de plaats kunnen komen.
Stedenbouwkundigen ontwierpen de meeste garageboxen in de jaren zestig en zeventig, toen auto’s nog klein en relatief kwetsbaar waren. Moderne auto’s passen er vaak niet meer in; tussen 2016 en 2023 groeide de gemiddelde lengte van nieuwe auto’s met 21 centimeter, terwijl ze gemiddeld 6 centimeter breder werden. Eigenaren gebruiken hun box nu vooral als opslagruimte, hobbyatelier of werkplaats. Daarmee zijn de garageboxen verworden tot vergeten plekken in de wijk, die weinig bijdragen aan de leefbaarheid.
Garageboxen in rijen
Platform 31 en het Kadaster onderzochten data over grondgebruik. Rijen vrijstaande garageboxen van één eigenaar worden als het meest kansrijk voor herontwikkeling gezien. Het Kadaster telde 204.300 losstaande garageboxen die aaneengesloten in rijen staan, verdeeld over ongeveer 33.000 rijen. Dit is ongeveer 14% van alle garageboxen. Noord-Brabant spant de kroon met bijna 42.000 boxen. Relatief gezien hebben Kerkrade en Bergen op Zoom de meeste garageboxen per woning, blijkt uit het rapport Beter benutten van garageboxen.
Een probleem voor herontwikkeling is het eigendom: 72 procent van de rijen heeft meerdere eigenaren, wat transformatie complex en kostbaar maakt. Slechts 28 procent is in handen van één eigenaar. In de helft van de gevallen is dit een woningcorporatie, in de andere helft een particuliere eigenaar.
Potentie voor tienduizenden woningen
Wie zich beperkt tot die rijen met één eigenaar, ziet nog altijd een flinke opgave. Op de percelen van die garageboxen kunnen ontwikkelaars theoretisch tussen de 14.000 en 55.000 woningen realiseren, afhankelijk van het type en het aantal bouwlagen. Dat is geen snelle oplossing, maar wel een waardevolle aanvulling op het woningaanbod.
Starterswoningen
Woningcorporatie Welbions onderzocht in Hengelo de mogelijkheid om een volledig verhard garagehof om te bouwen tot groen woonhof. Garageboxen worden gesloopt en vervangen door dertien starterswoningen, omgeven door groen en waterberging. In Amsterdam verving Eigen Haard zestien garageboxen door 44 middeldure huurwoningen. En Deventer onderzoekt nu een concept waarbij rijen worden omgebouwd tot compacte studio’s van 40 vierkante meter.
Niet overal haalbaar
Capelle aan den IJssel besloot het complex Beemsterhoek na onderzoek naar de haalbaarheid juist níét te transformeren, is te lezen in het rapport Beter benutten van garageboxen. Schaduw van naburige flats, geluidsoverlast en parkeerdruk maakten woningbouw op die locatie onhaalbaar. Capelle heeft eerder wel garageboxen aan het Brederoplein verbouwd tot huurwoningen. Dit illustreert dat gemeenten en corporaties per locatie een zorgvuldige afweging moeten maken. ‘Garageboxen zijn geen ‘silver bullet’, maar wel een onderschatte kans’, stellen de onderzoekers.
Geef een reactie