Aanknopingspunten voor beleid mantelzorg en ondersteuning

0

Rondom de Dag van de Mantelzorg was er volop aandacht voor het onderwerp. Zo gaat Amstelveen mantelzorgers beter ondersteunen en kwamen er nieuwe cijfers over het aantal mensen dat de komende jaren deze vorm van zorg ontvangt en geeft. En die bieden aanknopingspunten voor beleid.

Op 10 november was de Dag van de Mantelzorg. In gemeenten door het hele land worden op verschillende manieren mensen die structureel voor een ander zorgen in het zonnetje gezet. In veel gemeenten wordt er jaarlijks de week voor of na deze datum, een Week van de Mantelzorg met diverse activiteiten georganiseerd.

Meer ondersteuning

De gemeente Amstelveen maakte bekend dat ze mantelzorgers extra gaat ondersteunen. Onder andere met hulp bij het aanvragen van zorg, een logeeradres, informatievoorziening, praatgroepen voor lotgenoten en cursussen. Het budget voor mantelzorgondersteuning is meer dan verdubbeld.

De maatregelen zijn bedoeld om overbelasting te voorkomen bij mensen die intensief voor familie, buren of vrienden zorgen. ‘Het zou goed zijn als mantelzorgers in een eerder stadium om ondersteuning vragen en niet pas als ze al overbelast zijn. Maar we gaan ook regelen dat mantelzorgers tijd voor zich zelf hebben. Het ervaren van steun en waardering is voor mantelzorgers belangrijk,’ aldus wethouder Marijn van Ballegooijen.

Daarnaast moet duidelijker worden welke hulp er beschikbaar is. ‘Mantelzorgers weten vaak zelf niet eens dat ze mantelzorger zijn,’ aldus de wethouder. ‘Ze weten niet welke hulp ze kunnen krijgen bij de ondersteuning van hun naasten. Daarom komt er onder meer een campagne om de bekendheid van mantelzorgondersteuning te vergroten.’

De toekomst van mantelzorg

De noodzaak voor extra ondersteuning blijkt ook uit het recente onderzoek ‘Toekomstverkenning mantelzorg aan ouderen in 2040’ van het SCP en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). In 2040 zijn er minder mensen die mantelzorg kunnen bieden en is er sprake van relatief meer mantelzorg van ouderen voor leeftijdsgenoten. 

Nederland vergrijst en steeds meer ouderen wonen langer zelfstandig. Mantelzorg speelt een belangrijke rol voor de groep mensen die zorg nodig heeft. Volgens de cijfers zal het aantal mantelzorgers per zelfstandig wonende 75-plusser afnemen van bijna vijf in 2018, naar drie in 2040. Het aantal mantelzorgers van 75 jaar en ouder zal verhoudingsgewijs toenemen. In de krimpgebieden speelt deze daling en verschuiving trouwens meer dan op andere plekken. ‘Het voorzien in passende informele, maar ook formele zorg voor zelfstandig wonende ouderen vereist dan ook een regionale aanpak,’ aldus de onderzoekers.

Tussen 2018 en 2040 zal naar verwachting de omvang van de groep mensen die mantelzorg ontvangen onder de zelfstandig wonende 75-plussers met bijna zeventig procent stijgen: van 230.000 in 2018 naar bijna 390.000 personen in 2040. Het aantal mantelzorg-gevers aan 75-plussers neemt tussen 2018 en 2040 veel minder toe, namelijk met nog geen zeven procent (van 1,11 miljoen naar 1,18 miljoen).

Aanknopingspunten voor beleid

Het Sociaal en Cultureel Planbureau bracht ook een beleidssignalement uit. In Mantelzorgers in het vizier staat een overzicht van de belangrijkste kennis over mantelzorg en het biedt aanknopingspunten voor beleid. Daarnaast zette het SCP in een digitaal magazine belangrijke inzichten over de reikwijdte en begrenzingen van de mantelzorg op een rij. Daarmee hoopt de organisatie een bijdrage te leveren aan een onderbouwd gesprek over de toekomst van deze vorm van zorg.

Waardering steeds vaker afgeschaft

Tegelijkertijd wordt de waardering voor mantelzorgers steeds vaker afgeschaft. Ondanks de wettelijke taak om mantelzorgers te waarderen en te ondersteunen, is in 78 gemeenten de directe mantelzorgwaardering onvindbaar of zelfs afgeschaft. Ook verschilt de vorm heel erg per gemeente. Dat bleek uit een inventarisatie van MantelzorgNL.

Over Auteur

Niobe Moen

Reageer

Het laatste nieuws van Gemeente.nu in je mailbox?

Meld je aan voor de algemene nieuwsbrief of een van de themanieuwsbrieven van Gemeente.nu.

Aanmelden