Sinds de start van de banenafspraak zijn bijna 92.000 extra banen voor mensen met een beperking gerealiseerd. De oorspronkelijke doelstelling van 125.000 extra banen in 2025 is echter niet gehaald. Minister Aartsen wil in gesprek met werkgevers en gemeenten om te onderzoeken wat er nodig is om de doelstelling van 125.000 extra banen te halen.
Dit schrijft de minister in een Kamerbrief. Er resteert een tekort van ongeveer 33.000 banen. In 2025 kwamen er netto slechts 2.196 banen bij, waardoor het totaal op 91.812 extra banen uitkomt.
Groei banen stagneert
De cijfers laten twee ontwikkelingen zien. Het aantal formele dienstverbanden groeide in 2025 met 6.042 banen. Tegelijkertijd verdwenen 3.846 banen via inleenverbanden, waardoor de nettogroei beperkt bleef. Vooral de afname van inleenverbanden hangt samen met de Wsw: werknemers gaan met pensioen of keren vanuit detachering of begeleid werken terug naar een interne beschutte werkplek, die niet meetelt voor de banenafspraak. Omdat er geen nieuwe instroom in de Wsw is, zal deze ontwikkeling de komende jaren doorgaan. Ook de groei van formele banen stagneert, vooral bij marktwerkgevers. Bij de overheid was juist sprake van een relatief sterkere groei.
Nieuwe banenafspraak
De doelstelling wordt inmiddels voor het derde opeenvolgende jaar niet gehaald en het kabinet verwacht dat dit ook in 2027 niet zal lukken. Daarom wordt gewerkt aan een nieuwe banenafspraak, samen met sociale partners, UWV, gemeenten en ervaringsdeskundigen. Daarbij moet niet zozeer de regeling, maar vooral de ondersteuningsbehoefte van mensen centraal komen te staan. Daarnaast wordt de doelgroep mogelijk uitgebreid met mensen in de WIA en WW die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Voor hen moet ook loonkostensubsidie beschikbaar komen.
Op korte termijn worden werkgevers sterker aangesproken. Voor 2027 is ter indicatie een quotumpercentage berekend: 2,49% van de verloonde uren bij overheidswerkgevers en 2,04% bij marktwerkgevers moet betrekking hebben op mensen uit het doelgroepregister. Werkgevers kunnen via een quotumcalculator bepalen wat dit voor hun organisatie betekent. Een daadwerkelijke quotumregeling wordt hiermee overigens nog niet geactiveerd.
Verder is het voornemen om de resterende onderdelen van de Wet banenafspraak per 1 januari 2027 in werking te laten treden. Daarmee verdwijnt bij de telling het onderscheid tussen markt en overheid, hoewel beide sectoren afzonderlijk gemonitord blijven. Het kabinet verwacht dat hierdoor samenwerking tussen beide sectoren gemakkelijker wordt. Activering van een quotum blijft een afzonderlijk besluit van de Ministerraad.
Knelpunten werkgevers
Een ander onderdeel van de brief betreft de knelpunten voor werkgevers. Genoemd worden onder andere negatieve beeldvorming over inclusief werkgeverschap, versnipperde ondersteuning door gemeenten en UWV, onvoldoende begeleiding, slechte matching, te weinig geschikte ruimte binnen organisaties, gebrekkige samenwerking met sociaal ontwikkelbedrijven en ingewikkelde wet- en regelgeving. Een groot werkgeveronderzoek moet eind 2026 meer inzicht geven in deze problemen en mogelijke oplossingen.
Tegelijk lopen al verschillende initiatieven, waaronder regionale werkcentra, vereenvoudiging van de banenafspraak en quotumregeling, structurele voortzetting van het Sociaal Innovatiefonds en investeringen in inclusiviteitstechnologie. Beschut werk blijft vooralsnog buiten de banenafspraak, omdat de afspraak gericht is op zo regulier mogelijke arbeid.
Geef een reactie