De woningnood raakt mensen diep, maar wie wacht op een woning, heeft vaak geen invloed op de plannen die over zijn of haar toekomst gaan. Platform31 publiceerde een handreiking die gemeenten, corporaties en ontwikkelaars helpt om daar verandering in te brengen.
Bij vrijwel elk nieuwbouwproject klinken de bezwaren van omwonenden. Woningzoekenden zitten veel minder vaak aan tafel. Terwijl het juist over hun toekomst gaat. Tijdens de Woontop spraken betrokken partijen af dat dit anders moet: woningzoekenden moeten niet alleen onderwerp van beleid zijn, maar ook actief meebeslissen over plannen die hun leven raken. Met de handreiking ‘Stem van woningzoekenden’ willen de organisaties hier een aanzet toe geven. De handreiking is opgesteld op initiatief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in samenwerking met de Woonbond, Aedes, VNG en Vereniging Eigen Huis.
Betrokkenheid levert aantoonbaar resultaat op
De handreiking laat zien dat het loont om woningzoekenden een podium te geven. Zodra zij hun ervaringen en behoeften delen, krijgt het gesprek met omwonenden die bezwaar maken een persoonlijker karakter. Dat kan leiden tot wederzijds begrip en een vermindering van spanningen. Soms leidt dat ertoe dat procedures merkbaar sneller verlopen. Bovendien helpt hun inbreng gemeenten en ontwikkelaars om betere keuzes te maken over het type woningen en de locatie. Betrokkenheid werkt vooral goed wanneer er ruimte is voor invloed. Dat kan zijn vroeg in het proces, als ideeën nog kunnen worden meegenomen, maar ook door op een later moment concrete keuzes voor te leggen.
Drie manieren om woningzoekenden te betrekken
Platform31 onderscheidt drie aanpakken. De eerste is het vertellen van persoonlijke verhalen: door de ervaringen van woningzoekenden zichtbaar en invoelbaar te maken, worden abstracte problemen menselijk. De tweede aanpak zet digitale platforms in waarmee woningzoekenden op grote schaal hun woonwensen en feedback kunnen delen. De derde is klassieke participatie via panels, inspraakmomenten en klankbordgroepen.
Initiatieven beginnen vaak klein, met een straatgesprek of een online enquête, en bouwen daarna verder uit. Bijvoorbeeld door partners te betrekken en procesafspraken te maken.
Tien praktijkvoorbeelden uit het hele land
De handreiking beschrijft tien concrete initiatieven. In Almere dragen woningzoekenden zelf bouwlocaties aan in hun wijk. In Den Haag leggen gemeente, ontwikkelaar en woningzoekenden procesafspraken vast in een gezamenlijk document. In Utrecht verankerde de gemeente de zogeheten Woontafels, waarbij belangenorganisaties namens woningzoekenden adviseren, in de participatieverordening. En in Lisse doorbraken persoonlijke verhalen van starters de weerstand tijdens een inspraakavond.
Vijf stappen
Gemeenten, corporaties en ontwikkelaars die aan de slag willen, kunnen het stappenplan in de handreiking volgen. Dit bestaat uit vijf stappen: doel bepalen, organisatie inrichten, woningzoekenden werven, uitvoeren en afronden met een duidelijke terugkoppeling. Cruciaal daarbij zijn een vaste procesbegeleider, heldere verwachtingen en voldoende budget. Wie woningzoekenden structureel wil betrekken, verankert de aanpak in beleid, zodat het geen eenmalig initiatief blijft, maar een vaste plek krijgt in het planproces.
Geef een reactie