Meer dan de helft van de Nederlandse gemeenten gebruikt al automatische gezichtsvergelijking bij het vaststellen van de identiteit van burgers. Het kabinet wil deze technologie wettelijk verankeren, maar heeft geen overzicht van welke gemeenten de privacyregels naleven.
Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Van der Burg (Binnenlandse Zaken) op Kamervragen.
De Kamervragen volgen op berichtgeving van streekomroep 1Twente over de gemeenten Enschede en Losser, waar burgers bij het aanvragen van een paspoort of identiteitskaart verplicht worden onderworpen aan automatische gezichtsvergelijking. Daarbij wordt met software gecontroleerd of het gezicht van de aanvrager overeenkomt met de foto op het identiteitsbewijs.
Van der Burg verdedigt het gebruik van deze technologie. Volgens hem is het vaststellen van iemands identiteit een kwetsbaar onderdeel van de gemeentelijke dienstverlening. Pasfoto’s kunnen tien jaar oud zijn en het uiterlijk van mensen kan in die periode aanzienlijk veranderen. Bovendien zijn baliemedewerkers volgens de staatssecretaris beperkt in hun vermogen om gezichten betrouwbaar te herkennen.
Automatische gezichtsvergelijking kan daarom een waardevol hulpmiddel zijn om identiteitsfraude tegen te gaan. Wel benadrukt Van der Burg dat de technologie medewerkers moet ondersteunen en dat beslissingen niet uitsluitend door algoritmen mogen worden genomen.
Privacywaakhond ziet juridische risico’s
De inzet van gezichtsscanners is juridisch omstreden. Bij gezichtsvergelijking worden biometrische persoonsgegevens verwerkt, waarvoor strenge eisen gelden onder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft eerder zorgen geuit over het ontbreken van een expliciete wettelijke grondslag voor deze verwerking. Het kabinet werkt daarom aan wijzigingen van onder meer de Paspoortwet en de Wet basisregistratie personen. Daarmee moet automatische gezichtsvergelijking in de toekomst een standaardonderdeel kunnen worden van paspoortaanvragen, identiteitskaartaanvragen en inschrijvingen in de bevolkingsadministratie.
Tot die tijd zetten gemeenten de technologie op eigen initiatief en onder eigen verantwoordelijkheid in. Zij moeten vooraf een privacyrisicoanalyse (DPIA) uitvoeren en onder meer de noodzaak, beveiliging en bewaartermijnen beoordelen.
Geen landelijk overzicht
Het ministerie weet niet welke gemeenten de vereiste privacywaarborgen daadwerkelijk hebben getroffen. Hoewel meer dan de helft van de gemeenten inmiddels gezichtsvergelijkingssoftware gebruikt, ontbreekt een landelijk overzicht van de naleving van de AVG. Het toezicht ligt bij gemeentelijke functionarissen voor gegevensbescherming en de Autoriteit Persoonsgegevens.
Geef een reactie