Gemeenten hebben beleidsvrijheid in hoe ze minima tegemoetkomen. Zo reageert een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op onderzoek van vakbond FNV. Uit een nieuw rapport blijkt dat inwoners met een uitkering in sommige gemeenten 800 tot 900 euro minder per jaar krijgen dan anderen.
De woordvoerder geeft aan dat de VNG nog geen tijd heeft gehad het onderzoek nader te bestuderen. Maar volgens hem krijgt iedereen die recht heeft op een uitkering in de basis hetzelfde. Die basis bestaat volgens hem uit onder meer de bijstandsuitkering, zorgtoeslag, huurtoeslag en de energietoeslag.
Beleidsvrijheid
Gemeenten hebben wel de beleidsvrijheid om meer te doen, geeft hij aan. Zo krijgen kinderen van bijstandsouders in de zomer in de ene gemeente kaartjes voor het zwembad, en in de andere niet. Dat heeft onder meer te maken met hoe een gemeente er financieel voorstaat.
Ook kunnen er verschillen zijn door de politieke kleur van de gemeenteraad, vertelt de woordvoerder verder. ‘Mensen kiezen hun gemeenteraad, en er zal ander beleid zijn bij een progressievere gemeenteraad dan wanneer er een behoudender raad is.’ En het maakt uit hoeveel minima een gemeente telt. ‘In Rotterdam zijn er meer arme mensen dan in Blaricum. Gemeenten kunnen regelingen aanpassen naarmate het probleem groter is, die beleidsvrijheid hebben ze.’
Onacceptabel
De vakbond vindt deze ongelijkheid ‘onacceptabel en roept op tot verandering’. Om deze kwestie aan te pakken lanceerde de FNV eerder dit jaar een volkspetitie onder de naam ‘Stop de Postcodeloterij’.
‘Mensen in kwetsbare situaties moeten kunnen rekenen op eerlijke en gelijke ondersteuning, ongeacht waar ze wonen.’ Dat zegt Kitty Jong, vicevoorzitter van de FNV. ‘We eisen helder, eenduidig en menswaardig beleid in alle gemeenten.’ De vakbond wil onder meer dat meer mensen recht krijgen op minimavoorzieningen door de inkomensgrens te verhogen.
Bezuiniging van de baan
Het Rijk moet volgens de FNV ‘duidelijker kaders stellen die recht doen aan de situatie van mensen’. En er moet meer geld bij. ‘Het kan niet zo zijn dat dit kabinet de zorg voor inwoners bij gemeenten neerlegt, maar tegelijkertijd een gigantische bezuiniging aankondigt voor 2026. Die moet van de baan. Het laat zich namelijk nu al raden dat ook die bezuinigingen terecht gaan komen bij de meest kwetsbaren in onze samenleving’.
De VNG deelt overigens de zorgen over de bestaanszekerheid van mensen wel, zegt de woordvoerder. ‘Wat gemeenten al doen is pleisters plakken op Rijksbeleid’.
Volledig mee eens. In feite gaat het om een vorm van inkomensondersteuning, al dan niet om electorale redenenen door de gemeente met als gevolg ongelijkheid in behandeling in eenzelfde situatie. De financiële draadkracht van een gemeente mag geen rol spelen. Dit geldt trouwens ook voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning.