Hoe richt je een gezonde en veilige leefomgeving voor ouderen op zo’n manier in dat zij gezond en veilig oud kunnen worden? Het Trimbos-instituut maakte een inspiratietool om beleidsmakers hierbij te ondersteunen.
In Nederland wonen naar schatting op dit moment zo’n 3,4 miljoen mensen die ouder zijn dan 65 jaar. Daarvan woont 96 procent thuis. Naar verwachting stijgt het aantal 65-plussers nog verder vanwege de voortdurende vergrijzing. De gedachte is dat deze leeftijdsgroep het beste oud kan worden in een gezonde en veilige leefomgeving, waarin aandacht is voor fysieke en sociale aspecten.
‘Breng verschillende onderdelen leefomgeving samen’
Om zo’n omgeving te realiseren, is het volgens het Trimbos-instituut van belang dat gemeenten verschillende onderdelen van een leefomgeving samenbrengen. Denk bijvoorbeeld aan een rustgevende, aantrekkelijke leefomgeving, een wijk waar aandacht is voor veiligheid op straat of een openbare ruimte die sociale interactie en inclusie voor senioren bevordert.
Om de fysieke en sociale domeinen te verbinden en de samenwerking op deze beleidsterreinen te stimuleren, maakte het instituut de ‘inspiratietool leefomgeving senioren’. Dat gebeurde in samenwerking met Kenniscentrum Sport en Bewegen, Voedingscentrum, Veiligheid NL, Pharos, Rutgers en het RIVM. De tool bestaat uit een interactieve website waarbij voor verschillende thema’s de beschikbare kennis en voorbeelden zijn gebundeld. Denk aan onderwerpen zoals ontmoeten, actief verplaatsen en zelfstandig wonen.
Brug tussen fysiek en sociaal domein
De tool slaat als het ware een brug tussen de beleidsdomeinen en geeft inzichten en praktische voorbeelden per thema. ‘De domeinen hebben elk hun eigen kracht en expertise, maar weten elkaar nog niet altijd te vinden. Die samenwerking opzoeken en expertise bundelen kan helpen om de gezondheid en zelfredzaamheid van inwoners te bevorderen,’ aldus Trimbos.
Projectmedewerker Egbert Hartstra: ’De inspiratietool biedt beleidsmakers een hulpmiddel om een domeinoverschrijdend gesprek te hebben over het vormgeven van een gezonde en veilige leefomgeving voor 65-plussers binnen hun gemeente. Zo kunnen senioren er vitaal oud worden.’
Ouderenzorg omvormen
Dat ouderen langer leven dan voorheen en langer zelfstandig willen en kunnen wonen, was overigens voor minister Helder recent nog de reden het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) te lanceren. Hierin staan verschillende maatregelen, initiatieven en projecten voor een andere organisatie van de ouderenzorg. De manier waarop zij worden verzorgd en ondersteund voldoet niet meer en moet veranderen, zo vindt de minister.
Eerst maar eens zien wat ze in gedachten hebben. Echte verbeteringen of nóg meer verkapte bezuinigingen?