Kinderen die worden geboren en opgroeien in een meervoudig kwetsbare situatie maken in hun eerste zes levensjaren veel meer gebruik van zorg en hebben hogere zorguitgaven.
Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Wanneer alle medische zorg wordt opgeteld, komen de gemiddelde zorgkosten in de eerste zes jaar uit op 7.000 euro meer per kind in deze groep, een toename van bijna 55 procent. Alleen al in het geboortejaar is dat gemiddeld 2.500 euro extra. Daarnaast maken deze kinderen vaker gebruik van ondersteuning uit het sociaal domein, zoals speciaal onderwijs en jeugdhulp.
Met ‘kwetsbare situatie’ wordt bedoeld dat (aanstaande) ouders en kinderen een grotere kans hebben op gezondheidsproblemen en minder toegang tot zorg. Van een meervoudig kwetsbare situatie is sprake wanneer meerdere risicofactoren tegelijk aanwezig zijn, zoals armoede of een ongezonde leefstijl, terwijl beschermende factoren, zoals een sterk sociaal netwerk, juist ontbreken.
Ook per type zorg zijn de verschillen zichtbaar
De hogere zorgkosten zijn niet alleen terug te zien in de totale medische zorg, maar ook per afzonderlijk type zorg. Het gaat daarbij om huisartsenzorg, ziekenhuiszorg, farmaceutische zorg, paramedische zorg en mondzorg.
Verschillen nemen toe naarmate kinderen ouder worden
Opvallend is dat de verschillen in gebruik en uitgaven voor paramedische zorg, zoals fysiotherapie en logopedie, toenemen naarmate kinderen ouder worden. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat deze kinderen vaker een achterstand hebben in hun spraak-taalontwikkeling of motorische ontwikkeling. Daarnaast valt op dat kinderen in een kwetsbare situatie minder gebruikmaken van mondzorg, terwijl de uitgaven daarvoor juist hoger liggen. Dit verschil wordt groter naarmate zij ouder worden. Dat sluit aan bij eerdere cijfers.
Minder kinderen in een meervoudig kwetsbare situatie
Het aandeel kinderen dat wordt geboren in een gezin met een meervoudig kwetsbare situatie is gedaald van 8,2 procent in 2017 naar 6,6 procent in 2023. Deze daling hangt samen met verschillende ontwikkelingen. Zo nam in deze periode het aantal gezinnen met schulden en een uitkering af. Ook wonen steeds meer gezinnen in een leefbare wijk en hebben meer ouders een betaalde baan en een hoger opleidingsniveau. In sommige GGD-regio’s was de daling relatief groot, zoals in IJsselland, Gelderland-Zuid en Drenthe. In Zuid-Limburg, Flevoland, Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Amsterdam komt meervoudige kwetsbaarheid juist vaker voor dan in andere regio’s.
Blijvend investeren in preventie
Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten het belang van blijvende investeringen in jonge gezinnen, vóór, tijdens en na de zwangerschap. Programma’s zoals Kansrijke Start en betere samenwerking tussen het medisch en sociaal domein kunnen helpen om problemen eerder te signaleren en aan te pakken. Daarmee kan later in het leven mogelijk intensievere zorg worden voorkomen.
Geef een reactie