In Nederland staat de wet op papier voor iedereen open: wie het niet eens is met een overheidsbesluit, kan bezwaar maken. Maar wat als de overheid simpelweg géén officieel besluit neemt? Precies dat overkomt daklozen in tientallen Nederlandse gemeenten.
Wanneer iemand dakloos is en hulp vraagt bij de gemeente, toetst de gemeente eerst hoe ‘zelfredzaam’ de persoon is. Heeft iemand nog werk, een netwerk, of familie om op terug te vallen? Wie voldoende zelfredzaam wordt geacht, wijst de gemeente af. Maar in 27 van de 44 kerngemeenten volgt daarna géén officieel besluit (een Wmo-beschikking). Dit blijkt uit onderzoek door De Correspondent.
Een afwijzing zonder beschikking is een probleem, want zonder zo’n beschikking staat de dakloze met lege handen. Zonder formeel besluit is er geen bezwaar mogelijk.
Adviesbrief in plaats van beschikking
Sommige gemeenten geven de afgewezen dakloze een ‘adviesbrief’ mee. Die brief lijkt op een officieel besluit, met een logo van de gemeente en geschreven in formele taal, maar is het juridisch gezien niet. Wie niet weet dat je alsnog om een beschikking kunt vragen, heeft geen idee dat er überhaupt een bezwaarmogelijkheid bestaat. En dat weten de meeste mensen niet.
Raadsheer Kees-Willem Bruggeman van de Centrale Raad van Beroep is duidelijk: het niet sturen van een beschikking is vrijwel altijd in strijd met het bestuursrecht. Ook minister Mirjam Sterk (CDA) bevestigt dat gemeenten verplicht zijn een formeel besluit te nemen en dit te onderbouwen.
Geld en tijd
Gemeenten staan niet zonder reden onder druk. De uitvoering van de Wmo is kostbaar, het Rijk stelt een vast budget beschikbaar, en dat budget schiet structureel tekort. Een gemotiveerde beschikking opstellen kost tijd. Een mondelinge afwijzing of het meegeven van een adviesbrief maakt het proces sneller.
Maar efficiëntie heeft hier een hoge prijs. Door het beschikkingsvrij werken besparen gemeenten op papier tijd en geld, maar ondertussen ontnemen ze de kwetsbaarste burgers hun enige juridische houvast.
De Correspondent deed navraag bij alle 44 kerngemeenten en stelde vast dat de schaal van het probleem groot is. Eerder signaleerde onderzoeksplatform Investico hetzelfde bij jeugdhulp: het ministerie tikte gemeenten daarna op de vingers, maar een jaar later was er nauwelijks iets veranderd.
Geef een reactie