De vaccinatiegraad onder zuigelingen en kleuters is opnieuw iets gedaald, blijkt uit het vaccinatiegraadrapport van het RIVM over verslagjaar 2026. Het aantal gemelde mazelengevallen steeg vorig jaar naar 539, ruim drie keer zoveel als in 2024. Minister Hermans van VWS meldt dit in een brief aan de Tweede Kamer, waarin ze ook de voortgang van de aanpak ‘Vol vertrouwen in vaccinaties’ toelicht.
Voor gemeenten is dat geen vrijblijvend nieuws: juist op lokaal niveau moet de vaccinatiegraad omhoog, en het Rijk trekt daar nu extra geld en gemeenten bij.
Wijkgerichte aanpak breidt uit
Sinds vorig jaar loopt in de vier grote steden een pilot met de wijkgerichte aanpak (WGA): laagdrempelige vaccinatie en voorlichting, toegesneden op wijken waar de vaccinatiegraad achterblijft. Volgens het kabinet werkt die aanpak – in Den Haag en Amsterdam nam zowel de opkomst als het aantal gezette prikken toe. Dankzij een Kamerbreed gesteund amendement is er dit jaar geld om de pilot uit te breiden naar zes extra gemeenten: Almere, Barneveld, Ede, Eindhoven, Tilburg en Zaanstad. Zij zijn geselecteerd op basis van het aantal ongevaccineerde kinderen en wijken met lage vaccinatiegraden, en hebben zich bereid verklaard de aanpak dit jaar te intensiveren. Een verdere landelijke uitrol volgt vanaf 2027, met middelen uit het coalitieakkoord voor medische preventie.
Onderzoek naar wantrouwen
Ook op andere fronten wordt gewerkt aan herstel van vertrouwen. Zo loopt er onderzoek naar groepen met een lage vaccinatiegraad, waaronder kinderen op islamitische, antroposofische en orthodox-protestantse scholen. In verschillende regio’s experimenteren GGD’en met lokale interventies, zoals een AI-chatbot voor ouders in Rotterdam en een project tegen desinformatie onder de Marokkaanse gemeenschap in Utrecht.
Cijfers vragen om voorzichtigheid
De officiële cijfers moeten overigens met een korrel zout worden genomen: door de invoering van informed consent registreert het RIVM een deel van de vaccinaties niet meer, waardoor de werkelijke vaccinatiegraad waarschijnlijk hoger ligt dan de gepubliceerde cijfers laten zien. Dat neemt de dalende trend van de afgelopen tien jaar niet weg. Voor de meeste vaccinaties ligt Nederland inmiddels onder de WHO-norm van 90 procent; voor de BMR-prik, cruciaal voor het uitbannen van mazelen, wordt de norm van 95 procent bij lange na niet gehaald.
Ook aandacht voor ouderen
De brief gaat niet alleen over kindervaccinaties. Zo kiest het kabinet ervoor de gordelroosvaccinatie vanaf 60 jaar aan te bieden, wat op de lange termijn de meeste gezondheidswinst oplevert. Ook komt er in het najaar opnieuw een COVID-19-vaccinatieronde voor risicogroepen, en wisselt het RVP per 1 september van HPV-vaccin.
Bron: Kamerbrief ‘Vaccinatiegraadrapport verslagjaar 2026 en voortgang aanpak ‘Vol vertrouwen in vaccinaties”, ministerie van VWS.
Geef een reactie