Niet alle gemeenten zijn bekend met hun wettelijke plicht om ondersteuning en voorzieningen te bieden voor veteranen. Dat concludeert de Veteranenombudsman in een onderzoek naar de gemeentelijke rol bij de uitvoering van de Veteranenwet.
De ombudsman constateert in zijn rapport dat gemeenten niet altijd weten dat er een Veteranenwet van kracht is die verplichtingen schept voor de overheid, ook voor gemeenten. Voor het onderzoek werden 14 lokale overheden benaderd. ‘Twee gemeenten gaven aan dat zij niet op de hoogte zijn van de Veteranenwet. De andere gemeenten lieten weten wel op de hoogte te zijn maar de mate waarin verschilt sterk.’
‘Suggesties en wensen’ van het Rijk
Gemeenten die de wet op het netvlies hebben, worstelen met de uitvoering ‘omdat de verantwoordelijkheid van gemeenten niet expliciet is benoemd’. Een van de ondervraagde gemeenten merkt op dat de wet geen taken voor gemeenten oplevert. ‘Het zijn volgens deze gemeente suggesties en wensen die het Rijk gemeenten toebedacht heeft. Als er sprake zou zijn van taken zou er immers ook geld voor activiteiten en personeel zijn meegekomen met de wet,’ zo luidt de reactie.
De Veteranenwet regelt sinds 2014 dat gemeenten erkenning, waardering en zorg moeten regelen voor (voormalig) militairen die uitgezonden zijn geweest. Niet alle gemeenten blijken dus bekend hiermee, zoals de ombudsman al vermoedde op basis van klachten van de oudgedienden.
Aankloppen bij gemeente
‘Zij noemen bijvoorbeeld het ontbreken van een lokale Veteranendag of het niet financieel
steunen van initiatieven als een veteraneninloophuis. Ook ontvangt de ombudsman klachten van
veteranen met een dienstgerelateerde aandoening. Dat is een fysieke of psychische aandoening
die het gevolg is van een gebeurtenis tijdens de uitvoering van werkzaamheden als militair.
‘Daardoor kunnen zij te maken krijgen met bijvoorbeeld schulden, verlies van werk, inkomen
of woning, of de kosten voor kinderopvang. Problemen waarbij zij voor hulp bij hun gemeente
aankloppen.’
Geachte redactie,
Goed dat u dit onderwerp aan de kaak stelt. Met mij zijn reeds vele jaren ook andere veteranen actief als Nuldelijnsondersteuner. Dit is informele zorg door veteranen, die hiervoor geschoold zijn, vanuit de gedachte van ervaringsdeskundigheid. Daarnaast is er zoals u terecht aanhaalt de Veteranenwet die de zorg voor veteranen regelt. Verder is er het Kamerstuk 30 139 nr. 224 waarin de minister visie op de rol van gemeenten bij veteranen ontmoetingscentra (inloophuizen) uiteenzet. Tot slot wordt het gemeenten erg gemakkelijk gemaakt. Immers sinds 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor de zorg van haar inwoners. Behalve als deze veteraan zijn. Want dan is het Ministerie van Defensie hiervoor verantwoordelijk. Dus is het zaak voor gemeenten om contact te onderhouden met veteranen of met Nuldelijnsondersteuners, die zonodig doorgeleiden naar professionele hulp van maatschappelijk werk van Defensie, het Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen en de zorgcoördinator. Rechtsreeks het landelijke Veteranenloket benaderen kan ook: 088-3340000 of info@veteranenloket.nl.