Het aantal aanslagen met explosieven neemt voor het eerst in jaren af. In de eerste helft van 2026 telde het Offensief tegen Explosies 581 aanslagen of pogingen daartoe, 124 minder dan een jaar eerder — een daling van bijna 20 procent. Voor gemeenten, die vaak als eerste met de gevolgen van explosies te maken krijgen, is dat goed nieuws. Maar de opgave is nog lang niet klaar.
Burgemeesters zitten sinds vorig jaar zelf aan het roer van de aanpak. Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam is voorzitter van het Offensief tegen Explosies en benadrukt dat de daling geen reden is om achterover te leunen: “Iedere aanslag is er één te veel.” Voor gemeenten blijft na iedere aanslag een veelheid aan taken liggen, van bestuurlijke maatregelen zoals pandsluitingen tot nazorg voor slachtoffers en omwonenden.
Lokale persoonsgerichte aanpak krijgt meer gewicht
Opvallend in de cijfers: minder dan één op de zes verdachten is ouder dan dertig jaar. De uitvoerders zijn dus vrijwel altijd jongeren, die vaak niet eens weten wie de opdracht heeft gegeven. Dat maakt een lokale aanpak cruciaal. Gemeenten zetten daarom steeds vaker in op een persoonsgerichte aanpak voor jongeren die al bij de politie in beeld zijn, aangevuld met een pilot conflictbemiddeling om oplopende spanningen tussen jongeren vroegtijdig te de-escaleren. Ook worden jeugdprofessionals, ouders en verzorgers ondersteund om het gesprek aan te gaan over de risico’s van explosies.
Praktijkvoorbeeld: Alkmaar
Hoe effectief samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie kan uitpakken, laat Alkmaar zien. Daar leidde gezamenlijk onderzoek tot forse gevangenisstraffen voor opdrachtgevers en een tussenpersoon achter een reeks aanslagen, die bovendien werden veroordeeld voor deelname aan een criminele organisatie. Volgens het Offensief is dit precies de aanpak die landelijk navolging verdient: niet alleen uitvoerders aanhouden, maar via data-analyse zicht krijgen op de tussenpersonen en opdrachtgevers erachter.
Beschikbaarheid vuurwerk blijft aandachtspunt
Zwaar illegaal vuurwerk is goedkoop en daardoor aantrekkelijk, ook binnen jeugdgroepen. Het Offensief werkt aan het bemoeilijken van productie, transport en opslag, onder meer samen met Duitsland, en pleit voor een strengere Europese pyrorichtlijn.
Blijvende inzet nodig
Voor gemeenten verandert de dagelijkse praktijk voorlopig weinig: iedere aanslag vraagt om snel bestuurlijk optreden en aandacht voor bewoners. Schouten: “We zijn er nog lang niet, de samenwerking moet voortgaan.”
Bronnen:
Rijksoverheid.nl , Landelijk aantal aanslagen met explosieven blijft afnemen | Rijksoverheid.nl
NOS, Minder aanslagen met explosieven na jaren van stijging, focus op opdrachtgevers
Geef een reactie