Overheden en bedrijven zouden digitale autonomie nadrukkelijk moeten meewegen bij de inkoop van IT-diensten. Zo kunnen zij optreden als aanjager van Europese digitale diensten.
Dat stellen de Autoriteit Consument & Markt (ACM), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) in het rapport De route naar digitale autonomie.
Volgens de toezichthouders kunnen overheden door hun inkoopbeleid de ontwikkeling van Europese digitale diensten stimuleren en zo de afhankelijkheid van een klein aantal grote, veelal niet-Europese IT-leveranciers verkleinen.
Afhankelijkheid is risico
De toezichthouders wijzen erop dat de huidige afhankelijkheid risico’s oplevert voor de continuïteit van de digitale dienstverlening aan burgers en bedrijven. Verstoringen, cyberincidenten en geopolitieke ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben. Daarnaast beperkt de afhankelijkheid de keuzevrijheid van organisaties en maakt zij overstappen naar een andere leverancier kostbaar en ingewikkeld.
Volgens de toezichthouders draait digitale autonomie niet om volledige technologische onafhankelijkheid, maar om meer regie en keuzevrijheid voor organisaties die IT-diensten afnemen. Dat vraagt om open IT-architecturen, interoperabiliteit, open standaarden en betere mogelijkheden om van leverancier te wisselen.
Inkoopbeleid als sturingsmiddel
De toezichthouders zien voor de overheid een belangrijke aanjagersrol. Door de vraag naar Europese digitale diensten te bundelen en als launching customer op te treden, kan de overheid de ontwikkeling van alternatieven versnellen. Daarnaast adviseren zij overheden om digitale autonomie nadrukkelijk mee te wegen bij de inkoop van IT-diensten. Dat kan door eisen te stellen aan open standaarden, interoperabiliteit en overstapmogelijkheden.
Ook bedrijven kunnen volgens de toezichthouders bijdragen door binnen sectoren gezamenlijk IT-diensten in te kopen of als eerste afnemer op te treden van sectorspecifieke Europese oplossingen. Binnen de mededingingsregels bestaat daarvoor voldoende ruimte. IT-leveranciers worden opgeroepen meer samen te werken aan sterke Europese alternatieven.
De aanbevelingen sluiten aan bij nieuwe regelgeving, zoals DORA en de Cyberbeveiligingswet (NIS2), die het beheersen van risico’s in de toeleveringsketen en het vergroten van de digitale weerbaarheid centraal stellen. Volgens de toezichthouders kunnen overheden en bedrijven hieraan bijdragen door ongewenste afhankelijkheden te verminderen en de overstap naar alternatieve aanbieders te vergemakkelijken.
Geef een reactie