Elk voorjaar zorgt de eikenprocessierups opnieuw voor overlast in Nederland. De brandharen van deze rups veroorzaken jeuk, huidirritatie en luchtwegproblemen. Bestrijding is niet eenvoudig, want onzorgvuldig ingrijpen schaadt ook beschermde vlinder- en insectensoorten.
De Vlinderstichting is voorstander van werken zonder bestrijdingsmiddelen en andere niet-specifieke methoden. Biologische en chemische middelen doden namelijk niet alleen de eikenprocessierups, maar ook andere vlinderrupsen. Dat is niet alleen onwenselijk, maar sluit ook niet aan bij de wettelijke vereisten. De Omgevingswet verplicht beheerders om bij de bestrijding van de eikenprocessierups rekening te houden met beschermde vlindersoorten. Bovendien kan het doden van vlinderrupsen invloed hebben op de hele voedselketen.
De Vlinderstichting stelt beheerkaarten op die aangeven waar beschermde dagvlinders voorkomen. Op plekken die rood zijn gemarkeerd, is spuiten met biologische of chemische middelen verboden zonder ontheffing. Op blauwe plekken geldt een zorgplicht: beheerders moeten nadelige gevolgen voor vlinders uitsluiten of zoveel mogelijk beperken.
Feromoonvallen, nematoden en natuurlijke vijanden
Gemeente Molenlanden bestrijdt de eikenprocessierups op plekken waar veel overlast wordt verwacht preventief met een biologisch middel, dat onder druk in de bomen wordt gespoten. Nesten die daarna toch nog ontstaan, verwijdert de gemeente tijdens een controleronde. Nieuw is de inzet van feromoonvallen: die lokken mannelijke eikenprocessievlinders met een vrouwelijke geurstof en geven de gemeente een beter beeld van de zwaarst aangetaste locaties. Ook verwijdert Molenlanden op verzoek nesten uit particuliere tuinen.
Gemeente Zutphen bestrijdt de eikenprocessierups onder meer met nematoden, kleine wormpjes die de rupsen van binnenuit opeten. Dit biologische middel wordt ’s nachts in circa 300 bomen gespoten, omdat de aaltjes geen zonlicht verdragen. Daarnaast zuigt de gemeente nesten weg op drukke plekken, zoals bij scholen, kinderdagopvang en sportterreinen. Zutphen zaait ook speciale bloemmengsels in die natuurlijke vijanden van de rups aantrekken, zoals de koolmees, gaasvlieg en sluipwespen. In het buitengebied grijpt de gemeente niet in, omdat daar al veel natuurlijke vijanden leven.
Gemeente Den Bosch start in juni met het wegzuigen van nesten. Locaties bij scholen, zwembaden, sportparken en begraafplaatsen krijgen daarbij de hoogste prioriteit. Daarnaast plaatste de gemeente 53 vlinderfilterhotels met rupsnesten én larven van natuurlijke bestrijders zoals sluipwespen en sluipvliegen.
Ecologische aanpak langs kanalen
Langs het Amsterdam-Rijnkanaal, Merwedekanaal en Lekkanaal bestrijdt Rijkswaterstaat de eikenprocessierups zonder chemische middelen. De organisatie plaatst honderden nestkasten voor koolmezen, die hun jongen grootbrengen op rupsen. Eén jong kan honderden rupsen eten. Op drukke fiets- en wandelroutes worden aanvullende maatregelen genomen. Gespecialiseerde teams zuigen daar nesten op met speciale apparatuur. Volledige bestrijding is niet realistisch, maar door blijvend te monitoren en bij te sturen, probeert Rijkswaterstaat de overlast zo veel mogelijk te beperken.
Geef een reactie