De wet Terugdringen Schoolverzuim is aangenomen door de Eerste Kamer. Scholen, gemeenten en andere betrokkenen zijn nu samen aan zet om uitval te voorkomen en kinderen weer naar school te laten gaan. ‘Verbetering is hard nodig’, aldus staatssecretaris Tielen van Onderwijs en Participatie.
Scholen kunnen onder de nieuwe wet van Tielen aan de slag om hun aanpak voor schoolverzuim te verbeteren. Het nieuwe wetskader kan hierbij helpen. De aanpak zal bestaan uit het eerder signaleren, voorkomen en terugdringen van het aantal leerlingen en mbo-studenten dat langdurig niet naar school gaat of helemaal uitvalt.
Ieder kind mag rekenen op onderwijs
Daarnaast wil de wet voorkomen dat jongeren die geschikt zijn om schoolonderwijs te volgen, langdurig geen enkele vorm van onderwijs ontvangen. Zelfs niet als er een passend aanbod beschikbaar is. Tielen: ‘Ieder kind en zijn ouders moeten kunnen rekenen op goed en passend onderwijs. Toch zijn er duizenden kinderen die soms voor langere tijd niet naar school gaan.’ Deze wet moet daar verandering in brengen. ‘Ik verwacht een flinke verbetering en dat is hard nodig. Om je vaardigheden en talenten voluit te ontwikkelen is school onmisbaar’, aldus de staatssecretaris.
Verschillende oorzaken
Langdurige of permanente schooluitval kan verschillende oorzaken hebben. Zo kunnen leerlingen fysiek of mentaal langere tijd door ziekte niet naar school komen. Maar ook zonder duidelijke reden zijn leerlingen soms lange tijd afwezig. Dat is terug te zien onder MBO-studenten, maar ook op basisscholen. De reden hiervoor kan zijn dat het kind zelf niet kan aarden of zijn weg niet kan vinden in het reguliere onderwijs en niet meer naar school wil. Of er wordt langdurig gespijbeld door het ontbreken van ouderlijk toezicht. Ook kunnen ouders besluiten hun kinderen thuis te houden, bijvoorbeeld uit geloofs- of culturele overwegingen.
Hardnekkig probleem
Cijfers van DUO, de Dienst Uitvoering Onderwijs, wijzen uit dat er de laatste jaren geen verbetering zit in het langdurig schoolverzuim. In het jaar schooljaar 2023/2024 kwam 2,3 procent van de kinderen langdurig niet naar school, net als in schooljaar 25/26. In de periode 23/24 zat na 1 jaar 40,59 procent van deze schoolverzuimers nog steeds thuis. Na twee jaar was 22,6 procent weer terug in het onderwijs. Voor afgelopen schooljaar zijn deze cijfers nog niet bekend. Wel kan voorzichtig worden geconcludeerd dat je leerlingen die eenmaal uitvallen, niet een twee drie terug op school hebt. Een betere preventie en vroegtijdig signaleren zijn daarom van groot belang.
Meer zicht op afwezigheid
Naast een betere en preventieve aanpak op schoolverzuim verbetert de wet het zicht op de aan- en afwezigheid van kinderen en jongeren. Dat zorgt ervoor dat scholen sneller en gerichter in actie kunnen komen. Een mentor kan bijvoorbeeld eerder signaleren dat het niet goed gaat met een leerling en zo in een vroeg stadium extra aandacht aan deze leerling besteden. Ook kunnen scholen tijdiger een jeugdarts of andere zorgprofessional betrekken.
Gegevens delen
Het delen van gegevens over schoolverzuim in de gemeente en de regio moet ervoor zorgen dat gemeenten en samenwerkingsverbanden beter weten wat zich op scholen afspeelt. Hierdoor kunnen zij de scholen met langdurige uitval onder leerlingen beter ondersteunen, adviseren en maatwerk leveren. Op basis van de nieuwe gegevensuitwisseling kan dit niet alleen lokaal maar ook regionaal, bijvoorbeeld door digitaal afstandsonderwijs of onderwijs-zorgcombinaties in te zetten.
Meer aandacht voor vrijstelling door ziekte
Als er een aanvraag binnenkomt voor een vrijstelling in verband met lichamelijke of psychische ziekte, vraagt de jeugdarts voortaan standaard advies aan het samenwerkingsverband. Dat kan vervolgens kijken wat er voor andere onderwijsmogelijkheden zijn in de regio van het kind, bijvoorbeeld digitaal onderwijs. De nieuwe wet regelt daarnaast dat vrijstellingen voor een flexibelere periode mogelijk zijn. ‘Samen kijken naar wat wél mogelijk is, voorkomt dat een kind onnodig of voor een (te) lange duur geen onderwijs krijgt’, aldus Tielen.
Inwerkingtreding
De wet treedt volgend jaar op 1 augustus in werking. Scholen krijgen bij het uitvoeren van de wet ondersteuning van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.


Geef een reactie