Trend: Ambtelijke samenwerking

0

Eén organisatie, meerdere gemeenten. De lokale overheid kiest steeds vaker voor ambtelijke samenwerking. Waarom?

Een recent voorbeeld. Vorige week kondigden Ommen en Hardenberg aan

de nu nog gescheiden organisaties per 1 juli 2012 volledig te integreren met

elkaar. De reden? Het verstevigen van de bestuurskracht en het onderliggende

streven efficiënter aan het werk te kunnen binnen de grotere organisatie. Er

moet namelijk ook bezuinigd worden, laten de gemeenten weten, die de colleges en

raden wel gescheiden houden.

Voordelen

Lokale bestuurders denken dat taken gezamenlijk beter worden

uitgevoerd, dat het minder gaat kosten en de gemeentelijke dienstverlening

verbeterd. Als het gaat om de uitvoering van bepaalde taken is het doel ook bijvoorbeeld

met het waterschap in de regio samen te werken. De backoffice wordt

geïntegreerd, maar de voorkant blijft in de huidige twee gemeentehuizen

aanwezig.

Samenwerken kan natuurlijk op verschillende terreinen.

Gemeenten kunnen alle taken gezamenlijk uitvoeren of voor één of een aantal

taken kiezen.

Parkstad Limburg

De acht gemeenten van het samenwerkingsverband Parkstad

Limburg is het onderwerp geweest van een beschouwing door gemeentesecretaris

Jean Schutgens en hoogleraar bestuurskunde Arno Korsten. Is het mogelijk om

samen te werken op het terrein van belastingen, waarom zouden gemeenten dat

eventueel doen en onder welke voorwaarden is dit succesvol mogelijk? Dat vragen

de schrijvers zich af.

“De Limburgse gemeenten lieten zich inspireren het

SETA-concept
”, staat in hun beschouwing. “Samen en toch apart, een eenheid op

basis van heldere afspraken met het bestuur van de gemeenten, die het primaat

houden. Het gaat om slim de ambtenaren te delen in plaats van bestuurlijke

herindeling. Bundeling levert meer kracht op dan alleen werken, is het motto.”

Het concept gaat ervan uit dat de structuur de

doelstellingen van de partnergemeenten volgt. In Parkstad Limburg bestonden al

bestuurlijke en ambtelijke platforms om bepaalde kwesties te bespreken, ook de

gemeentelijke belastingen en sinds eind 2000 viel het woord samenwerking steeds

vaker.

Dienstverlening

De gemeenten lieten onderzoek doen naar de mogelijkheden,

een rapport dat in 2004 is verschenen. Uit het onderzoek bleek dat ze het beste

volledig konden samenwerken. Een gedeeltelijke samenwerking zou voor de grotere

gemeenten zelfs een verslechtering van hun dienstverlening betekenen, wat

natuurlijk juist niet de bedoeling was. De bedoeling was en is gebruik te maken

van elkaars sterke punten.

Eind 2004 wordt de intergemeentelijke samenwerking in de

steigers gezet. Er komt een bestuurscommissie van gemeentesecretaressen,

die leiding geeft aan de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Zo heeft elke gemeente

haar eigen stem in het samenwerkingsverband.

Schutgens en Korsten zetten de voordelen op een rij:

  • Samenwerking kan leiden tot efficiencyvoordelen en

    kostenbesparing door als grotere contractpartner op te treden;
  • Personele kwaliteiten kunnen in een groter

    samenwerkingsverband beter worden georganiseerd. Medewerkers krijgen

    mogelijkheden om door te groeien en er zijn meer mogelijkheden om

    specialistische kennis (innovatie) aan te trekken;
  • De continuïteit van de werkprocessen wordt door

    samenwerking verbeterd door het verdwijnen van éénmansposten;
  • Applicatiebeheer kan worden geprofessionaliseerd;
  • Ontwikkelingskosten krijgen een breder draagvlak en ‘het

    wiel’ wordt maar één keer uitgevonden;
  • Het gezamenlijk delen van kennis;
  • De mogelijkheden van het internet kunnen beter benut

    worden.

Toch kan de samenwerking ook nadelen met zich mee te brengen:

  • Vele bestuurders en ambtenaren hebben weinig ervaring met

    het hanteren van
  • dienstverleningsovereenkomsten;
  • Er zal planmatiger gewerkt moeten worden. De kans op

    spontane acties daalt;
  • Er ontstaat een grotere afstand tussen het bestuur en de

    uitvoering;
  • De standaardisatie van werkprocessen en producten kan de

    eigen identiteit van het
  • gemeentebestuur doen verminderen;
  • Het afleggen van politieke verantwoording wordt iets

    ingewikkelder.

De financiële winst komt langzamerhand aan het licht. De belastingafdelingen

van de gemeenten hadden jaarlijks een budget 5,4 miljoen euro. Dit jaar is de

verwachting dat het 3,8 miljoen zal kosten. Door de gezamenlijke herwaardering

van het onroerend goed in de samenwerkende gemeenten moet nog eens een voordeel

van 400.000 euro worden toegevoegd.

Het was een lange weg, hier uitvoeriger

beschreven
door Schutgens en Korsten, maar de voordelen lijken uiteindelijk zwaarder

te wegen dan de nadelen.

Volg Gemeente.nu via Twitter.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

Reageer