OpinieBezuinig eerst eens op het amateurisme!

0

De overheid kan veel geld besparen door professioneler samen te werken. Op weg dus naar een remedie voor de vaak schizoïde of autistische manier van kennis vormen bij overheden.

– OPINIE – Peter Schuttevaar

Wij Nederlanders zijn onbewust onbekwaam in samenwerken. Het

is onze collectieve blinde vlek! De volksmythe wil dat het gezamenlijke gevecht

tegen het water ons de competenties voor samenwerken in de genen gestanst

heeft. We denken daarom dat het ons komt aanwaaien en doen het er maar een

beetje met de linkerpink bij.

Omdat Nederlandse overheidsdienaren evenzo onbewust

onbekwaam zijn als de rest van Nederland, versterken zij deze blinde vlek. Bij

onze overheid vinden we dan ook een vrolijke zelfoverschatting inzake

samenwerken. In veiligheidshuizen en centra voor jeugd en gezin denken we al

dat we samenwerken door onder eenzelfde dak te gaan huizen. Overheden denken al

dat ze beter met burgers samenwerken door hen in te laten stemmen met

voorgekookte plannen.

Kennis vormen

In mijn boek 'Van denken naar doen in geen stappen', dat nog

dit jaar uitkomt, definieer ik vier samenwerkingscompetenties. Met het aanleren

van deze competenties kan onze overheid de collectieve blinde vlek repareren en

zichzelf tot voorbeeld voor de rest van het volk stellen. Eerder beschreef ik in

het blad Binnenlands Bestuur al zo'n samenwerkingscompetentie, namelijk die van

'uitvoerdersgerichte beleidsvorming'. Hier zal ik een andere competentie

benoemen, namelijk 'kennis vormen'.

Sommige mensen hebben last van een voorbarige

begripsvorming. Zij zien een aap met een telefoon in zijn hand en veronderstellen

meteen dat er zo iets bestaat als een 'apentelefoon'. In psychologische termen

heet zo iemand 'schizoïde'.

Anderen daarentegen, zien duizend keer een hamerkop die aan

een steel vast zit en ontwikkelen nog steeds geen begrip van een hamer. De psychologische

term hiervoor is 'autisme'. Deze extremen doen zich niet alleen voor bij

begripsvorming van individuen, maar ook bij kennisvorming van groepen.

Schizoïde

Zo maakt het Openbaar Ministerie stelselmatig denkfouten bij

het beoordelen van feitenmateriaal en vervalt ze regelmatig in intuïtieve

beoordeling van het gedrag van verdachten. Schizoïde kennisvorming dus!

Daarnaast leert het OM niet of nauwelijks van zijn fouten omdat niemand zich

door ongegronde veroordelingen aangesproken voelt. Autistische kennisvorming

dus! De kennisvorming van het OM is zo op punten schizoïde en op andere punten

autistisch. En dat zijn geen aanbevelingen!

De remedie bestaat er uit dat overheden leren, het midden

tussen schizoïde en autistische kennisvorming op te zoeken. Deze vaardigheid

noem ik 'kennis vormen'. De 'professionele kennisvormer' kan die middenweg op

drie manieren realiseren:

1) Voor ingrijpend beleid mag soms best een degelijk

onderzoek uitgevoerd worden. In de praktijk wordt degelijk onderzoek echter ook

vaak uitgevoerd voor beleid dat nauwelijks enige impact heeft. En omgekeert

blijft degelijkheid helaas vaak achterwege bij beleid dat een grote impact

heeft op vele lagen van de bevolking. De kennisvormer voorkomt dergelijke

onevenwichtigheden. Hij weet de kennisvorming waar nodig systematischer of

juist minder systematisch te laten verlopen.

2) Veel kennis bij overheden is ontijdig. Projectleiders

sleutelen zodanig lang aan projectdocumenten dat de projectpartners afhaken.

Een buurtonderzoek naar draagvlak voor een buurtcentrum sleept zo lang aan dat

het onderzoek een geruchtenstroom op gang brengt die het draagvlak ondermijnt.

De kennisvormer zorgt dat kennis tijdig wordt gevormd en weet de kennisvorming

waar nodig te versnellen of te vertragen.

3) Kennisvorming is een groepsproces. Overheden dienen niet

zozeer een extern onderzoek naar parkeerproblematiek uit te laten voeren als

dat zij mij en mijn buurman activeren om samen tot kennis te komen over de

parkeersituatie in onze buurt. De kennisvormer weet mij en mijn buurman bij de

kennisvorming te betrekken.

Participatie

De professionele kennisvormer zorgt dus dat wordt

samengewerkt in het vormen van tijdige en voldoende degelijke kennis. Dat is

burgerparticipatie
zoals het oorspronkelijke bedoeld was, waarbij de burger

niet passief toekijkt, op de laagste trede van de participatieladder, maar

actief deelneemt.

Stel je eens voor hoeveel effectiever en efficiënter de

overheid door zo'n 'professionele kennisvormer' gaat functioneren. Grote

hoeveelheden onderzoeksgeld worden nuttiger besteed en overbodig en onnuttig

beleid wordt vermeden.

Communicatieafdelingen van gemeenten gebruiken

communicatiemethodieken uit het bedrijfsleven die gericht zijn op

imagoversterking. Onbedoeld vergroten ze hiermee de distantie tussen burger en overheid,

versterken ze de ambtelijke en bestuurlijke angst voor het maken van

communicatiefouten en leggen ze de focus op juridische fijnslijperij.

Geld

Mijn advies is daarom, alle medewerkers van de communicatieafdeling tot

professionele kennisvormers om te scholen. Je verkleint dan de kloof tussen

overheid en burger, bespaart onderwijl een hoop geld en dat zonder ook maar één

FTE extra te creëren!

Volg Gemeente.nu via Twitter.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

Reageer